Vừa qua, tại Đà Nẵng đã diễn ra Hội thảo Báo cáo kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ di tích Trạm Nam Chơn và Đồn Chơn Sảng. Hội thảo có sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia khảo cổ học, đại diện các cơ quan quản lý văn hóa địa phương, cùng đơn vị tiên phong trong lĩnh vực chuyển đổi số di sản.
1. Báo cáo khai quật thực địa: Dấu ấn lịch sử phòng thủ triều Nguyễn tại Trạm Nam Chơn & Đồn Chơn Sảng.
Di tích Đồn Chơn Sảng và Trạm Nam Chơn nằm ở chân đèo Hải Vân (thuộc địa bàn phường Hòa Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu, TP. Đà Nẵng). Đây là hệ thống công trình quân sự và giao thông liên lạc quan trọng được nhà Nguyễn cho xây dựng từ nửa đầu thế kỷ XIX (dưới thời các vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức).
- Đồn Chơn Sảng là một trong những phòng tuyến quân sự then chốt bảo vệ cửa biển và vịnh Đà Nẵng, từng ghi dấu những trận chiến kiên cường của quân dân nhà Nguyễn chống lại liên quân Pháp – Tây Ban Nha trong giai đoạn 1858 – 1860.
- Trạm Nam Chơn đóng vai trò là trạm dịch (trạm dừng chân, chuyển phát công văn, thư tín) trên con đường thiên lý Bắc – Nam qua đèo Hải Vân, kết nối trực tiếp giữa kinh thành Huế với khu vực Quảng Nam – Đà Nẵng.
Tại buổi khảo sát thực địa hố khai quật, đoàn chuyên gia và các đại biểu đã ghi nhận những kết quả quan trọng thu được từ quá trình mở hố thăm dò và khai quật khảo cổ:
-
Tái hiện quy mô & mặt bằng kiến trúc: Quá trình bóc tách các lớp địa tầng đã làm lộ rõ hệ thống móng đá cổ, các bó nền gạch, chân đá tảng kê cột có kích thước lớn cùng bờ tường gia cố bằng đá cuội và vôi hữa. Kết quả này giúp xác định chính xác vị trí, quy mô và kết cấu tổng thể của công trình so với các ghi chép trong sử sách triều Nguyễn.
-
Hàng nghìn hiện vật phát lộ: Đoàn khảo cổ đã thu thập được nhiều loại hình hiện vật phong phú bao gồm: vật liệu xây dựng (gạch lát nền, ngói âm dương, đinh sắt), sứ gia dụng (bát, đĩa, hũ gốm men thời Nguyễn) và các hiện vật quân sự (mảnh đạn pháo, vật dụng sinh hoạt của binh lính).
-
Cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn: Kết quả khai quật thực địa là những minh chứng vật thể vô cùng giá trị, khẳng định vị trí chiến lược của hệ thống phòng thủ Hải Vân – Đà Nẵng trong lịch sử. Đây đồng thời là cơ sở dữ liệu nền tảng phục vụ cho công tác xếp hạng di tích, lập quy hoạch bảo tồn và phục dựng trong tương lai.
Đoàn chuyên gia và các đại biểu khảo sát trực tiếp tại hố khai quật di tích Trạm Nam Chơn/Đồn Chơn Sảng.
2. Hội thảo khoa học: Xu hướng chuyển đổi số và giải pháp Số hóa 3D di sản
Trong khuôn khổ chương trình làm việc tại hội trường, các đại biểu đã nghe báo cáo chi tiết về kết quả khai quật, đồng thời thảo luận sôi nổi về các phương án bảo tồn bền vững.
Đáng chú ý tại hội thảo, đại diện công ty chúng tôi (GITVIET) đã trình bày báo cáo chuyên đề về “Ứng dụng công nghệ Số hóa 3D trong bảo tồn và ứng dụng di sản”.
Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, việc ứng dụng các giải pháp hiện đại như:
-
Thu thập dữ liệu 3D bề mặt & mặt đất: Máy quét Laser 3D (LiDAR), thiết bị chụp ảnh trắc địa (Photogrammetry), Flycam (UAV)…
-
Xử lý & Chuẩn hóa dữ liệu: Dựng mô hình 3D độ phân giải cao, tái hiện chân thực màu sắc, chất liệu và kích thước thực tế của di tích, hố khai quật và hiện vật.
-
Khai thác & Ứng dụng: Xây dựng cơ sở dữ liệu số (Digital Twin), phục vụ nghiên cứu khoa học, số hóa bảo tàng, tham quan thực tế ảo (VR/AR) và quảng bá du lịch di sản.
Giải pháp số hóa 3D do công ty triển khai đã nhận được sự quan tâm và đánh giá cao từ các nhà khoa học, quản lý. Việc chụp lưu trữ 3D ngay trong và sau quá trình khai quật khảo cổ giúp “đóng băng thời gian”, lưu trữ trọn vẹn trạng thái hiện trạng của các lớp địa tầng, móng kiến trúc trước khi chịu tác động của thời tiết hay quá trình trùng tu.
Đại diện công ty trình bày báo cáo quy trình và công nghệ Số hóa 3D di tích tại hội thảo.
3. Hướng tới tương lai: Đẩy mạnh hợp tác công nghệ trong bảo tồn di sản
Hội thảo báo cáo khai quật Trạm Nam Chơn – Đồn Chơn Sảng đã khép lại thành công tốt đẹp, mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa các đơn vị nghiên cứu khảo cổ và các đơn vị công nghệ.
Là đơn vị đồng hành tin cậy trong tiến trình Chuyển đổi số Di sản Văn hóa, công ty chúng tôi cam kết tiếp tục nghiên cứu, cải tiến quy trình và đem đến những giải pháp số hóa 3D tối ưu nhất, góp phần bảo tồn lâu dài và đưa các giá trị di sản lịch sử Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước.
